فواید خواستگاری
بررسی هر یک از اعضاي خانواده:
در مراسم خواستگاري تمام افراد خانواده در شناسایی مناسب بودن دختر و پسر نقش دارند.
هر کدام از اعضاي خانواده دختر یا پسر، از دید خاص خود به آن دو می نگرند و این امر به پسر و دختر این فرصت را میدهد تا به شناخت بهتري از یکدیگر برسند. این شناخت عبارت است از:

  1. استحکام خانوادگی: در مراسم خواستگاري، وقتی که تمام افراد خانواده، پس از ارزیابی هاي خود، فرد مقابل را تأیید میکنند. امید بیشتري به استحکام زندگی آن دو است، تا زمانی که فقط یک فرد به انتخاب فردي دیگر می پردازد.
  2. کاهش تردیدشناخت از فرد مقابل که توسط همراهان صورت می گیرد، براي او اطمینان آور است. وقتی که چند نفر به خوبی فرد مورد نظر صحه میگذارند، فرد با اتکا به شناختی که از ناحیه دیگران به دست می آورد از آرامش روانی بیشتري برخوردار می شود.
    بدین ترتیب هر کدام از دختر یا پسر به هنگام گزینش همسر از قوت قلب بیشتري برخوردار می گردند. در حالی که در انتخاب فردي، که توسط خود دختر یا پسر صورت می گیرد، آنها مدام نگران هستند که مبادا فرد مقابل از شایستگی هاي لازم برخوردار نباشد.
    زیرا در این صورت او خود را در نزد والدینش به خاطر انتخاب نامناسبی که داشته است، مستحق سرزنش می بیند و در این حالت از آرامش روانی کمتري برخوردار می شود.
  3. احساس احترام در دختر: حسن دیگري که خواستگاري جمعی دارد این است که در آن دختر، احساس احترام بیشتري می کند و برداشت او این است که براي او احترام ویژه اي قائل شده اند. از سویی، حیا و حرمت دختر نیز کاملاً حفظ میشود. حال آن که در انتخاب فردي، این امر مهم نادیده گرفته میشود و دختر فاقد چنین احساسی خواهد بود
  4. نوع شخصیت: آدمها داراي شخصیتهاي متفاوتی هستند براي نمونه، برخی ماجراجو هستند، عده اي هنرمند و .... باید در مراسم هاي خواستگاري نوع شخصیت فرد مقابل شناسایی شود. تا پسر و دختر بفهمند آیا شخصیت شبیه به یکدیگر دارند یا خیر. در صورتی که جواب خیر باشد از ازدواج نامناسب جلوگیري میشود.
  5. انگیزه ازدواج: انگیزه ازدواج باید بلند مدت باشد. عده اي به منظور اهداف و انگیزه هاي کوتاه مدت مثل هوش، زیبایی، شهوترانی و ... به خواستگاري دختري می روند. در مراسم خواستگاري جمعی انگیزه هاي ازدواج راحت تر شناخته می شود.
  6. تعادل شخصیتیدر مراسم هاي خواستگاري به تعادل شخصیت فرد توجه شود. برخی افراد بنا به دلایل گوناگونی از جمله دورة کودکی و نوجوانانی ناشاد و ناسالم، نداشتن رشد عقلانی و استقلال فکري و ... دچار عدم تعادل شخصیت و به قولی دمدمی مزاج میباشند.در مراسم خواستگاري جمعی تعادل روحی روانی دختر و پسر را میتوان به خوبی ارزیابی کرد.
  7. مفهوم عشق و محبتیکی دیگر از فواید این است مفهوم عشق و محبت و توانایی ابراز کردن آن توسط دختر و پسر را میتوان در رفتار اعضاي خانواده با یکدیگر بررسی نمود.

 

مکان خواستگاري

امروزه برخی خانواده ها به دلایل گوناگون از جمله پایین بودن محله، کوچک بودن خانه و ... مراسم خواستگاري را در مکان غیر از خانه خود و بدون حضور بزرگترها برگزار می کنند. گاهی نیز خود جوانان مثلاً برخی دانشجویان به علت این که خانوادهشان در شهر دیگري زندگی میکنند، مراسم خواستگاري را در دانشگاه و بدون حضور بزرگترها انجام می دهند.
باید توجه داشت که انجام آداب و ر سوم مراسم خواستگاري با حضور خانواده ها و در خانه دختر، میتواند شناخت دقیقتري از فرد مقابل و خانواده اش حاصل نماید از جمله:

  1. محیط خانه: دیدن محیط خانه فرد مقابل مثل نحوه چیدمان وسایل خانه، وسایل پذیرایی و ... بیانگر فرهنگ خانواده فرد مقابل است.
  2. رفتار خانواده: رفتار خانواده فرد مقابل در مراسم خواستگاري مثل شیوه پذیرایی، تعارفات .. نشانگر سطح فرهنگ و آداب رفتاري او و خانواده اش می باشد.
  3. پوشش: نحوه پوشش فرد مقابل و خانواده اش بیانگر میزان رعایت حریم محرم و نامحرم،سلیقه در پوشیدن لباس و ... به ما کمک می کند.
    بسیاري از موارد مانند مشاهده شیوه صحبت خانواده فرد مقابل با یکدیگر، رفتار کودکان آنها... در مراسم خواستگاري می تواند شناخت دقیق تري به ما دهد. هم چنین میتوان مراسم هاي بعدي خواستگاري را با موافقت خانواده عروس و داماد در خانه پسر برگزار کرد تا شناخت هر دو خانواده، پسر و دختر از هم عمیق تر و بیشتر گردد.

چه کسي بيايد، چه کسي نيايد؟!

4.       خاله بيايد يا عمه؟ کدام خواهرتان در مراسم حضور پيدا کند؟ تکليف مادربزرگ چيست؟ اگر همسر برادر بزرگ تر بيايد، همسر برادر کوچک تر شايد ناراحت بشود و ...

5.       در کشور ما رسم است در نوبت اول، خانم ها که معمولا مادر پسر عضو اصلي آن هاست همراه با يک يا دو دخترش، خاله داماد يا يکي از خانم هايي که احتمالا بزرگ تر فاميل است در مجلس خواستگاري حاضر مي شوند.

6.       بعضي مادران نيز همراهي يک خانمي را که روابط نزديکي با خانواده عروس دارد، ترجيح مي دهند. بهتر است خانم هايي که به خواستگاري مي روند از بردن عروس هاي خانواده، دخترخانم هاي مجرد کم سن و سال و بچه ها خودداري کنند؛ چرا که معمولا عروس هاي خانواده ابتدا به مقايسه خودشان با دخترخانم که احتمالا در آينده «جاري» آن ها مي شود، مي پردازند و اين موضوع ممکن است در ارزيابي آن ها از شرايط عروس تاثير بگذارد. دخترخانم هاي مجرد کم سن و سال قدرت تجزيه و تحليل کامل فضاي خواستگاري را ندارند.

شیرینی خواستگاري
تهیه شیرینی براي خواستگاري از نمادهاي زیبا و به یاد ماندنی این مراسم است. که نمایانگر حسن سلیقه، مهر و محبت داماد و نیز توجه ویژه خانواده داماد به عروس و خانواده اش می باشد. پس باید بیشتر به زیبایی آن اهمیت داد تا قیمتش (حتی اگر خواستگاري به سرانجام نرسد)

بعضی از افراد، شیرینی هاي بزرگ را نشانۀ بی سلیقه گی فرد مقابل به حساب می آورند، به همین دلیل در انتخاب شیرینی توجه به تجربه دیگران، سلیقه خود و عرف مهم است.
خانواده پسر با توجه به شناختی که از شرایط فرهنگی و اجتماعی خانواده دختر دارند بهتر است در جلسه اول خواستگاري با خود شیرینی ببرند :

بهترین شیرینی ، شیرینی های تر کوچک و متوسط هست . در بعضی از مراسم ها هم از شیرینی های باقلوا نیز استفاده میشود .

گل خواستگاری

خانواده پسر با توجه به شناختي که از شرايط فرهنگي و اجتماعي خانواده دختر دارند ممکن است در جلسه اول خواستگاري با خود گل ببرند يا نبرند. اگر خانواده پسر نمي دانند که در جلسه اول بايد گل ببرند يا نه، بهتر است اين کار را به دو دليل انجام دهند: اول اين که اگر خانواده دختر انتظار آوردن گل را داشته باشند ولي چنين کاري انجام نشود ممکن است آن را به حساب بي احترامي يا دست کم گرفتن خود بگذارند.

دوم اين که در هر شرايط فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي اگر در اولين جلسه گل برده شود اثر رواني خوبي روي خانواده دختر خواهد داشت (حتي اگر خواستگاري به سرانجام نرسد) .

گل، چه رنگش خوبه؟

وقتي تصميم گرفتيد از حجم جيب، کيف يا حساب بانکي تان کم بکنيد و از گل فروش محله تان يا محله دخترخانم گل بخريد؛ هر گلي با هر رنگي که دوست داشتيد، نخريد.

بهتر است گل صورتي رنگ (علامت حيات و زندگي)، از يک نوع و به تعداد فرد باشد تا دسته گل زيباتري درست شود.

زمان خواستگاري
قرار خواستگاري باید زمانی مناسب گذاشته شود که افراد آرامش داشته باشند. بنابراین در زمان مناسبی از شب که همه از کار روزانه فارغ شده اند یا در روز تعطیل و در هوایی مناسب، بهتر است. امام باقر(علیه السلام) خواستگاري در هواي گرم را نهی فرموده و امام علی (علیه السلام) روز جمعه را پیشنهاد داده که هم روز مبارکی است و هم روز تعطیل است.
نکته قابل توجه این است که زمان خواستگاري جلسه اول نباید طولانی شود
خانواده ها هم باید همه تلاش خود را براي برنامه ریزي این زمان داشته باشند مثلاً، قسمتی از زمان را صرف احوال پرسی با یکدیگر کرده و بقیه زمان را به صحبت دختر و پسر اختصاص دهند تا با یکدیگر گفتگو نمایند. خانواده ها هم میتوانند در این مدت درباره مسائل مورد علاقه خود گفتگو کنند.

بهترین ساعت خواستگاری : برای رفتن خواستگاری بهترین ساعت بین ساعت 4 تا ساعت 7 عصر می باشد

در روز خواستگاری چه بپوشیم ؟

معمولاً یکی از دغدغه های مهم همه افراد به خصوص دختر و پسر در شب خواستگاری نحوه پوشش و چگونه به نظر رسیدن آن هاست. زیرا در همه جوامع لباس هر فرد نشان دهنده شخصیت، فرهنگ و اعتقادات وی می باشد. به همین دلیل افراد سعی دارند همیشه به خصوص در مهمترین لحظات و مراسم های زندگی شان مانند مراسم خواستگاری لباسی مناسب بپوشند، بنابراین در مورد لباس شب خواستگاری توجه به برخی از نکات خیلی مهم و راهگشا خواهد بود.

1.       مدل و رنگ لباسی که برای این شب انتخاب می کنید باید متناسب با جنسیت،‌ سن و اندام شما باشد.

2.       سعی کنید در این مراسم از لباس های رسمی، ساده و راحت استفاده کنید. پوشیدن لباس های غیر رسمی و جلف، تنگ و چسبان و… در شب خواستگاری نه تنها شایسته مقام و شأن شما نیست بلکه نگاه خانواده و فرد مقابل را نسبت به شما تغییر می دهد. علاوه بر همه این ها شب خواستگاری استرس و فشار خاص خود را دارد، پس بهتر است با اجتناب از لباس های تنگ و چسبان این استرس و فشار را چند برابر نکنید.

3.       یادتان باشد که در این روز باید خودتان باشید. یعنی سعی کنید آنچه هستید و خواهید بود به فرد مقابل نشان دهید. مثلاً دختر خانم محترم اگر چادری هستید در این مراسم هم چادر سر کنید. اگر به جای چادر از پوشش های دیگر استفاده می کنید در مراسم خواستگاری نیز از پوشش متداولتان بهره ببرید. البته این مسئله در مورد آقا پسرها هم صدق می کند.

توجه: گاه برخی از والدین دختر خانم را مجبور می کنند که بر خلاف همیشه در این مراسم چادر سر کنند. اگر شما هم چنین شرایطی دارید حتما در قسمت گفتگو با آقا پسر موضوع را با وی در میان بگذارید و به او بگویید که چادر سر نمی کنید و به اصرار خانواده تان این کار را کرده اید. حتی دقیقاً مشخص نمایید که در خانه و خارج از خانه چه پوششی دارید.

1.       توجه به آرایش موی سر برای آقایان نیز در این مراسم مهم است. آقا پسرها باید با آرایشی مناسب از سر بدون بهره از لوازمی چون واکس مو، رنگ مو و … در مقابل خانواده فرد مقابل ظاهر شوند.

2.       معمولاً دختر خانم ها هم دوست دارند در این شب برای زیبا جلوه کردن مقداری آرایش صورت نمایند. بهتر است از همان ابتدا آقا پسر،‌ دختر خانم را آنگونه که هست و با زیبایی های واقعی اش مشاهده نماید.

ورود میهمانان و نحوه برخورد با آنها

زمانی که خانواده پسر، زنگ در را می زنند، خانواده دختر باید جلوي درب حاضر شده، میهمانان را به داخل راهنمایی کنند. اصولاً خانواده پسر در بالاي مجلس و خانواده دختر در پایین مجلس می نشینند و مشغول تعارفات و احوال پرسی می گردند. در بسیاري از خانواده ها، دختر خانم به استقبال خانواده پسر نمی رود. در برخی از خانواده ها هم استقبال دختر از خانواده پسر نوعی ادب محسوب می شود، پس از احوال پرسی مختصري جمع را ترك می کند و بعد از مدتی با سینی چاي یا شربت وارد می شود. اما امروز در برخی خانواده ها دختر همراه با خانواده خود در مراسم خواستگاري می نشیند و فرد دیگري با چاي یا شربت از خانواده پسر پذیرایی می کند. بعد از خوش و بش خانواده ها، یکی از اعضاي خانواده پسر که بیان شیواتري دارد، آغازکننده صحبت هاي اصلی مراسم خواستگاري میشود.

رفتار دختر و پسر در مراسم خواستگاري
دختر و پسر هم باید کاملاً مواظب رفتار خود در جلسه خواستگاري باشند و باید رفتاري متعادل داشته باشند. هر گونه افراط و تفریط در رفتار نادرست است. ترش رویی و سکوت مطلق دختر و پسر یا خنده رویی و سخن گفتن زیاد آنان خوب نیست. لبخندي موقرانه بر لب دختر و پسر، چیزي از ارزش آنها نمی کاهد. هم چنین، از احوال پرسی بسیار گرم و خودمانی، پرهیز کنند زیرا احتمال دارد برداشت هاي نادرست را ایجاد کند. پس در مجموع دختر و پسر در رفتار و حرکات، راه رفتن، سخن گفتن و ... عجله نکنند

پذیرایی در خواستگاري
یکی از اصول پذیرایی قدیمی و سنتی در مجلس، مراسم چاي گرداندن است. در قدیم از طریق این رسم، دختر براي نخستین بار اجازه می یافت که در جمع خانواده داماد حضور یابد. از سوي دیگر حسن سلیقۀ دختر نیز به طور کلی در نحوة پذیرایی کردن او با چاي سنجیده می شد. امروز گرچه این سنت دگرگون شده است و در بسیاري از موارد به مفهوم اجازه ورود دختر به مجلس خواستگاري نمی باشد، اما هم چنان زیبایی خود را به صورت یک سنت حفظ کرده و گاه خاطرات شیرینی را براي زوجها فراهم میاورد

علاوه بر این، پذیرایی در مراسم خواستگاري توسط خانواده عروس نشان دهنده رفتار و فرهنگ آنان است. به همین خاطر لوازم پذیرایی اعم از شیرینی، میوه، وسایل آن و ... باید مناسب و در حد اعتدال باشد. تعارف زیاد یا کم، زمان پذیرایی، آغاز پذیرایی از مهمانان و ... از جمله مواردي است که باید به آن توجه شود
البته توجه به برخی از نکات ریز در پذیرایی بسیار حائز اهمیت است از جمله:
دقت و سلیقه در آوردن چاي یا هر نوشیدنی دیگر مثلاً میتوان از یک شاخه گل کوتاه در سینی پذیرایی استفاده کرد.
مسئله مهم دیگر توجه به افراد مسنتر خانواده داماد در پذیرایی کردن است که پذیرایی از فرد مسنتر باید آغاز شود.
اساساً خوردن و نوشیدن در مراسم خواستگاري، کمکی هستند براي مشغول شدن، کم کردن اضطراب، استرس و آرام شدن.
بکوشید از تشریفات خواستگاري بکاهید. نه دسته گل هاي گران قیمت به پسر بها می دهد و نه پذیرایی هاي غیرعادي و پرخرج، ارزش دختر را بالا می برد. در مواردي هم ممکن است برداشت هاي خوبی از این رفتارها نشود.

بدرقه خانواده پسر
هنگام خداحافظی هم پسندیده است که پدر و مادر عروس و عروس خانم و وابستگان درجه یک تا آستانۀ در ورودي، میهمانان خود و فامیل آینده را بدرقه کنند.