این سه واکسن مخلوطی از سم تغییر شکل یافتۀ (توکسوئید) دیفتری، کزاز و میکروب کشته شدۀ سیاه سرفه می باشد و در یک آمپول تهیه شده و در قسمت جلو و طرفی ران در عضلۀ کودک تزریق می گردد.

 

 

عوارض واکسن سه گانه
بعد از تزریق واکسن سه گانه ممکن است بلافاصله یا در خلال 24 ساعت بعد، کودک دچار تب مختصری شود یا ناآرامی کند که با دادن استامینوفن پس از یکی دو روز بهبود می یابد. 
اگر بعد از تزریق واکسن سه گانه، کودک دچار تب شدید 40.5 درجۀ سانتیگراد شود یا در خلال 48 ساعت بعد از تزریق، کودک بیش از سه ساعت گریۀ شدید و مداوم کند یا دچار تشنج یا شوک (بی حالی شدید) شود، در نوبت های بعدی باید به جای واکسن سه گانه، واکسن دو گانه که بدون واکسن سیاه سرفه است به او تزریق گردد.

چون عوارض عصبی مانند تشنج، تب و علائم موضعی که بعد از تزریق واکسن سه گانه به وجود می اید، به واکسن سیاه سرفه نسبت داده می شود، در سال های اخیر واکسن سیاه سرفه که بدون سلول میکروب سیاه سرفه است تهیه شده و در کشورهای مختلف به کار برده می شود.

تحقیقات علمی نشان داده است که این نوع واکسن سیاه سرفه توام با واکسن کزاز و دیفتری که امروزه در اختیار است، عوارض موضعی و عمومی کمتری ایجاد می کند و در عین حال مصونیت کافی به وجود می آورد.
بنابراین امروزه توصیه می شود که در اولین یادآوری در سن 12 تا 15 ماهگی و دومین یادآوری در 4 تا 6 سالگی، از مخلوط این سه نوع واکسن (توکسوئید دیفتری، کزاز و واکسن سیاه سرفه بدون میکروب) استفاده گردد.

عوارض دیگر تزریق واکسن سه گانه عبارت است از: 
•    سفتی گلوله مانند در محل تزریق که ممکن است مدت ها باقی بماند و اهمیت ندارد و نباید نگران بود.
•    قرمزی و حساس شدن محل تزریق که با گذاردن حولۀ مرطوب و نیمه گرم بهبود می یابد.
تاخیر در تزریق واکسن در زمان مناسب
اگر تزریق واکسن های چند نوبتی مانند واکسن سه گانه به عللی مانند بیماری کودک یا مسافرت، در موقع خود انجام نگیرد و به تعویق بیفتد، بعداً در هر موقع می توان واکسن عقب افتاده را تزریق کرد و واکسیناسیون کودک را ادامه داد و کامل کرد و احتیاج به از سر گرفتن واکسن نیست. سرماخوردگی خفیف کودک یا شل بودن مدفوع او مانعی برای تزریق واکسن و یا واکسن های عقب افتادۀ کودک نیست و می توان تزریق کرد.