مدرسه سالم علاوه بر داشتن محیط اجتماعی و روانی و آموزشی سالم باید شامل فضای بهداشتی و سالم (آبخوری بهداشتی، دستشویی بهداشتی، پایگاه تغذیه سالم، دفع بهداشتی فاضلاب) نیز باشد.

مدرسه فضای اجتماعی خاصی است که آموزش و رشد شخصیت کودکان به روش­های صحیح و مناسب صورت می گیرد.

آبخوری بهداشتی

  • منظور آبخوری است که کف و بدنه آن قابل شستشو و دارای شیب مناسب به طرف کف شور و مجهز به شتر گلو بوده و سیستم جمع آوری بهداشتی فاضلاب متصل باشد .(طبق آئین نامه بهداشت محیط مدارس(

دستشویی بهداشتی

محلی است که جهت شستشوی دست و روشویی مورد استفاده قرار می­گیرد و ضوابط مندرج در ماده ۲۰ آئین نامه بهداشت محیط مدارس در آن رعایت شده باشد.

توالت بهداشتی

منظور توالتی است که دارای حداقل شرایط زیر باشد:

  1. دارای دیوار، سقف و در باشد.
  2. نور اتاقک توالت کافی باشد.
  3. برای شستشو آب دسترسی داشته باشد.
  4. سره مستراح سالم و قابل شستشو باشد (فاقد شکستگی)
  5. دیواره های توالت تا ارتفاع ۱۵۰ سانتمتر قابل شستشو باشد.
  6. کف توالت دارای شیب مناسب به سمت سره بوده و قابل شستشو باشد.
  7. جریان هوا جهت تهویه وجود داشته باشد، یعنی هواکش برقی یا پنجره توری دار بازشو باشد.
  8. دارای چاه فاضلاب یا مخزن جمع آوری و یا به شبکه جمع آوری عمومی فاضلاب متصل باشد.

پایگاه تغذیه سالم (بوفه) بهداشتی

منظور مکانی است است که حداقل دارای شرایط زیر باشد:

  1. مکان مناسبی داشته باشد .
  2. دارای تهویه و نور مناسب باشد.
  3. دارای دستشویی بهداشتی باشد.
  4. سقف باید صاف و بدون شکاف باشد.
  5. دارای دیوار قابل شستشو و بدون درز و شکاف باشد.
  6. دارای یخچال مناسب جهت نگهداری مواد غذایی باشد.
  7. متصدی دارای کارت معاینه پزشکی معتبر ، گواهینامه آموزش بهداشت عمومی معتبر و روپوش به رنگ روشن و تمیز باشد
  8. در، پنجره، قفسه، ویترین، میزکار و …. از جنس مقاوم،‌ سالم،‌ بدون ترک خوردگی و شکستگی و قابل شستشو باشد.
  9. کف آن قابل شستشو و مجهز به کف شور باشد و کف شور از طریق شتر گلو به مجرای فاضلاب رو متصل باشد.
  10. عرضه و فروش مواد خوراکی غیر مجاز، بدون بسته بندی، فله ای، فاقد پروانه ساخت، فاقد پروانه بهداشتی، فاقد مهر استاندارد، ‌بدون درج تاریخ مصرف، تاریخ مصرف گذشته و مواد غذایی که از نظر ظاهری علائم فساد در آن مشاهده شده است مبادرت نمایند.

مواد خوراکی غیر مجاز

کلیه خوراکی های غیر مجاز که از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در بخشنامه های مختلف و با هماهنگی وزارت آموزش و پرورش غیر قابل مصرف در مدارس اعلام می گردد.

دفع بهداشتی فاضلاب

منظور سیستم فاضلابی است که طبق اصول بهداشتی به چاه­های جاذب با مخزن سپتیک و یا شبکه جمع آوری و دفع وصل می گردد.

بازرسان بهداشت محیط در مدارس لازم است موارد ذیل را در برنامه های بازرسی بگنجانند:

  1. پیگیری نتایج نمونه برداری آب
  2. ارزیابی مدرسه از نظر ایمنی
  3. ارزیابی مدرسه از نظر ضوابط ارگونومی
  4. پیگیری نتایج نمونه برداری آب
  5. تنظیم برنامه زمان­بندی بازدید از مدارس
  6. ارزیابی مدرسه از نظر جمع آوری زباله
  7. پیگیری نتایج نمونه برداری آب
  8. نمونه برداری از آب مدرسه و ارسال به آزمایشگاه
  9. پیگیری نتایج نمونه برداری شیر مدرسه طبق دستورالعمل
  10. پیگیری نتایج نمونه برداری مواد غذایی طبق دستورالعمل
  11. ارزیابی مدرسه از نظر آب آشامیدنی و آبخوری و دستشویی
  12. اعلام نواقص به مدیر مدرسه و پیگیری با همکاری آموزش و پرورش
  13. ارزیابی مدرسه از نظر مساحت و فضای فیزیکی مدرسه و کلاس­های درس
  14. ارزیابی مدرسه از نظر سیستم دفع فاضلاب و سرویس­های بهداشتی
  15. ثبت نواقص بهداشتی موجود در پرونده بهداشتی مدرسه و کارت تعقیب بهداشتی
  16. بازدید و کنترل بهداشتی مدارس و اولویت بندی مشکلات بهداشت محیطی مدرسه
  17. نمونه برداری از شیر و مواد غذایی مدرسه و ارسال به آزمایشگاه (در صورت نیاز)
  18. تطبیق بند به بند مواد آئین نامه بهداشت محیط با توجه به چک لیست بهداشت محیط مدرسه
  19. نظارت بر اجرای دستورالعمل­های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در عرضه مواد غذایی مجاز
  20. نظارت بر عرضه و توزیع شیر مدرسه طبق دستورالعمل اجرائی با هماهنگی وزارت آموزش و پرورش
  21. ارزیابی مدرسه از نظر عرضه مواد غذایی و اعمال قانون ماده ۱۳ قانون مواد خوردنی، آشامیدنی،‌ آرایشی و بهداشتی
  22. کنترل و نظارت بر وضعیت ایمنی مدرسه، بهبود موارد ایمنی در مدرسه طبق استانداردهای اعلام شده از طرف وزارت بهداشت، سازمان استاندارد و وزارت آموزش و پرورش
  23. پیگیری جهت احداث و بهسازی سرویس­های بهداشتی مدارس فاقد سرویس بهداشتی با همکاری آموزش و پرورش
  24. اعلام نتایج بازرسی از وضعیت بهداشت محیط مدرسه بمنظور رتبه بندی مدارس از لحاظ سلامت محیط به مدیر مدرسه.