مراحل تشخیص سریع سکته مغزی

سکته مغزی یکی از اورژانس‌های پزشکی بسیار خطرناک است که می‌تواند در هر سنی رخ دهد، اما در افراد میانسال و سالمندان شایع‌تر است. در این وضعیت، جریان خون به بخشی از مغز به طور ناگهانی مختل می‌شود؛ یا به دلیل مسدود شدن رگ با لخته خون (سکته ایسکمیک) یا پارگی رگ و خونریزی داخل مغز (سکته هموراژیک). هر دقیقه‌ای که از شروع علائم می‌گذرد، میلیون‌ها سلول مغزی از بین می‌روند؛ بنابراین تشخیص سریع و انتقال فوری بیمار به بیمارستان حیاتی است.

اثرات سکته مغزی به محل و وسعت آسیب بستگی دارد. خوشبختانه اگر بیمار سریع به مرکز درمانی مجهز برسد، امکان محدود کردن آسیب با داروهای حل‌کننده لخته یا درمان‌های مکانیکی وجود دارد.

بیشتر بخوانید : انسان چند بار سکته قلبی می کند؟

روش تشخیص سریع: از FAST تا BE-FAST

در گذشته از روش FAST استفاده می‌شد، اما مطالعات جدید نشان داده‌اند که این روش برخی سکته‌ها (به‌ویژه سکته‌های قسمت خلفی مغز) را از دست می‌دهد. به همین دلیل روش کامل‌تر BE-FAST توصیه می‌شود:

• B (Balance – تعادل): از دست دادن ناگهانی تعادل، سرگیجه شدید، ناتوانی در راه رفتن یا هماهنگی حرکتی.
• E (Eyes – چشم‌ها): تاری دید ناگهانی، دوبینی، از دست دادن بینایی در یک یا هر دو چشم.
• F (Face – صورت): افتادگی یک طرف صورت، لبخند کج و نامتقارن.
• A (Arms – بازوها): ضعف یا بی‌حسی ناگهانی در یک بازو یا پا (معمولاً یک سمت بدن).
• S (Speech – گفتار): لکنت زبان، گفتار نامفهوم، مشکل در پیدا کردن کلمات یا درک حرف دیگران.
• T (Time – زمان): فوراً با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید و زمان دقیق شروع علائم را یادداشت کنید.

چگونه سریع بررسی کنیم؟ از فرد بخواهید لبخند بزند، هر دو دست را بالا ببرد و یک جمله ساده را تکرار کند. هرگونه ناهماهنگی یا مشکل، نشانه‌ای جدی است.

عکس جدول زیر را دانلود کرده و برای مواقع ضروری در گوشی موبایل خود نگه دارید.

تا انتهای این مقاله از سایت برترین ها همراه ما باشید تا هر آنچه در رابطه با سکته مغزی لازم است بدانید به شما بگوییم.

سایر علائم هشداردهنده

علاوه بر موارد بالا، این علائم نیز می‌توانند نشانه سکته باشند:

• سردرد بسیار شدید و ناگهانی (مخصوصاً در خونریزی)
• گیجی، منگی یا تغییر ناگهانی وضعیت ذهنی
• مشکل در بلع یا خوردن
• از دست دادن هوشیاری (تدریجی یا ناگهانی)
• تهوع و استفراغ شدید بدون دلیل مشخص

تفاوت علائم در زنان و مردان

علائم کلاسیک (افتادگی صورت، ضعف دست و مشکل گفتار) در هر دو جنس دیده می‌شود، اما زنان ممکن است علائم غیرمعمول‌تری داشته باشند مانند:

• تنگی نفس یا مشکل تنفسی
• غش کردن یا از دست دادن هوشیاری
• تهوع، استفراغ، درد، توهم یا تشنج
• تغییرات خلقی ناگهانی و گیجی شدید

آمار نشان می‌دهد احتمال بروز و مرگ‌ومیر ناشی از سکته مغزی در زنان بالاتر است. بنابراین در افراد مسن، به‌ویژه کسانی که فشار خون بالا، دیابت، کلسترول بالا یا مشکلات قلبی دارند، باید هوشیاری بیشتری داشت.

اقدامات فوری پس از تشخیص علائم

1. فوراً با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید. زمان را تلف نکنید.
2. اگر بیمار بیهوش است، راه تنفسی را باز کنید و تنفس را کنترل کنید. در صورت نیاز، احیای قلبی-ریوی انجام دهید.
3. اگر بیمار هوشیار است، او را به پشت بخوابانید و سر و شانه‌ها را کمی بالاتر از بدن قرار دهید.
4. سر بیمار را به سمت مبتلا خم کنید و یک حوله زیر دهان او بگذارید تا ترشحات را جذب کند.
5. هرگز چیزی برای خوردن یا نوشیدن به بیمار ندهید؛ چون ممکن است بلع مختل شده و خفگی ایجاد شود.
6. لباس‌های تنگ را شل کنید تا تنفس راحت‌تر شود.
7. علائم حیاتی (سطح هوشیاری، نبض و تنفس) را تا رسیدن آمبولانس کنترل کنید.
8. آسپرین یا هر داروی دیگری را خودسرانه ندهید (مگر اینکه پزشک اورژانس دستور دهد)، چون ممکن است سکته از نوع خونریزی باشد.

بیشتر بخوانید : 7 تاثیر ورزش بر فعالیت‌های مغزی

 با این همه خوشبختانه باید گفت که اکثر افراد پس‌ از سکته‌ مغزی‌، با دارو و درمان های فیزیوتراپی به مرور زمان کاملاً‌ بهبود پیدا می‌کنند و جای هیچ گونه نگرانی نیست. و این نیازمند این موضوع است که سریعا پس از سکته مغزی شخص توسط پزشک متخصص مغز و اعصاب در تهران معاینه و بهترین درمان برای او انتخاب شود.

نکته بسیار مهم درباره TIA

گاهی علائم ظرف چند دقیقه تا چند ساعت برطرف می‌شوند. این وضعیت «حمله ایسکمیک گذرا» یا TIA نام دارد و هشدار جدی برای سکته کامل در آینده نزدیک است. حتی اگر علائم کاملاً از بین رفتند، باز هم باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.

بیشتر بخوانید : فیزیوتراپی در ونک با تجهیزات پیشرفته

جمع‌بندی

سکته مغزی یک مسابقه با زمان است. هرچه زودتر تشخیص داده شود و بیمار به مرکز درمانی مجهز برسد، شانس بهبودی و کاهش عوارض دائمی بیشتر می‌شود. روش BE-FAST را به خاطر بسپارید و به اطرافیانتان هم آموزش دهید. در صورت مشاهده هر یک از علائم، حتی اگر شک دارید، با اورژانس تماس بگیرید.

با تشخیص سریع و درمان به‌موقع، بسیاری از بیماران می‌توانند با دارو، فیزیوتراپی و توان‌بخشی به زندگی عادی بازگردند. آگاهی و اقدام به‌موقع، مهم‌ترین سلاح ما در برابر این بیماری خطرناک است.

در نهایت باید بدانید که هم احتمال بروز سکته مغزی در زنان بیشتر از مردان است و هم متاسفانه آمار مرگ و میر در اثر سکته مغزی در زنان بالاتر از مردان است. بنابراین در صورتی که افراد سن بالا در خانواده شما دچار فشار خون بالا یا کلسترول بالا هستند و یا مشکلات قلبی و نقص دریچه قلب دارند یا دیابت، بیشتر مراقب آن ها باشید و به محض تشخیص این نشانه ها نسبت به اقدامات مقتضی مبادرت ورزید.